iconOntwikkelingen

Wat zien we in de ontwikkeling van de balansposities

De balans laat zien dat we de komende jaren fors investeren in vaste activa. De materiële vaste activa groeien van € 75 mln in 2025 naar ruim € 117 mln in 2030. Deze investeringen vergroten het balanstotaal, maar vragen tegelijkertijd om aanvullende financiering. Om deze investeringen mogelijk te maken, zetten we in 1e instantie een deel van onze eigen financiële buffers in. Zowel de Algemene reserve als de bestemmingsreserves nemen gedurende de planperiode af. Ook de omvang van de voorzieningen loopt terug. Hierdoor daalt het aandeel van de activa dat we met eigen middelen financieren.

Vanaf 2026 ontstaat daardoor een toenemende externe financieringsbehoefte. Waar in 2026 nog geen nieuwe leningen nodig zijn, loopt de benodigde leningfinanciering op naar ruim € 35 mln in 2030. Tegelijkertijd wordt de bestaande leningportefeuille verder afgelost. Per saldo stijgt de totale rentedragende schuld aanzienlijk.

Deze ontwikkeling leidt tot een duidelijke verschuiving in de financieringsstructuur. We financieren de activa steeds minder met eigen vermogen en steeds meer met vreemd vermogen. Dit wordt ook zichtbaar in de solvabiliteit, die daalt van circa 64% in 2025 naar ongeveer 48% in 2030. Vanuit financieringsperspectief ontwikkelt de balans zich daarmee van een relatief vermogensrijke positie naar een situatie waarin de gemeente in toenemende mate afhankelijk wordt van externe financiering. Hierdoor nemen de financiële risico's en de gevoeligheid voor rentelasten toe, terwijl de beschikbare financiële buffer afneemt. De komende jaren wordt het daarom steeds belangrijker om de investeringsopgave, schuldontwikkeling en structurele lasten zorgvuldig met elkaar in balans te houden.

Begrotingsresultaat

De begrotingsresultaten verslechteren gedurende de planperiode. Hierdoor neemt de financiële ruimte af, terwijl de investeringsopgave en de financieringsbehoefte toenemen. We spreken reserves aan en trekken aanvullend vreemd vermogen aan om onze ambities te realiseren. Dit vraagt om scherpe keuzes en een voortdurende afweging tussen nieuwe investeringen, de ontwikkeling van de schuldpositie en het behoud van een financieel gezonde organisatie.

De combinatie van afnemende reserves, stijgende kapitaallasten en een oplopende financieringsbehoefte maakt het noodzakelijk om de structurele begrotingsruimte de komende jaren te bewaken. Daarbij vormt ook de ontwikkeling van de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds een belangrijke onzekerheidsfactor. Veranderingen in de financieringssystematiek, rijksbezuinigingen of een minder gunstige ontwikkeling van de accressen kunnen direct doorwerken in de beschikbare structurele inkomsten van onze gemeente.

Naarmate de schuldpositie toeneemt en de financiële buffers afnemen, wordt de afhankelijkheid van structurele inkomsten groter. Dit verkleint de mogelijkheid om eventuele tegenvallers vanuit het rijk op te vangen. Een zorgvuldig financieel beleid en het behoud van voldoende begrotingsruimte blijven essentieel om zowel de investeringsopgave als mogelijke schommelingen in de Algemene uitkering verantwoord te kunnen opvangen.

Algemene reserve

De Algemene reserve neemt gedurende de planperiode sterk af, van € 32 mln in 2025 naar € 18 mln in 2030. We zetten een aanzienlijk deel van de vrij beschikbare financiële buffer in om investeringen en financiële opgaven te realiseren. Door deze afname neemt het weerstandsvermogen af en wordt de ruimte om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen kleiner. Dit is met name relevant in een periode waarin de financieringsbehoefte oploopt, de kapitaallasten toenemen en onzekerheid bestaat over de toekomstige ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Hoewel de Algemene reserve vanaf 2028 lijkt te stabiliseren op een niveau van ongeveer € 18 mln, resteert een aanzienlijk kleinere buffer dan aan het begin van de planperiode. Hierdoor wordt het belang van structureel sluitende begrotingen groter en neemt de afhankelijkheid van een stabiele inkomstenontwikkeling toe. De afname van de Algemene reserve laat zien dat de gemeente bewust gebruikmaakt van haar financiële buffers om haar ambities en investeringsprogramma te ondersteunen. Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling om een zorgvuldige afweging tussen het benutten van reserves voor huidige opgaven en het behouden van voldoende financiële veerkracht voor toekomstige risico's en onzekerheden.