In de toelichting op kostensoorten vergelijken we de herziene ramingen 2027 met de ramingen uit de programmabegroting 2026-2029 inclusief wijzigingen.
Algemene uitkering
De Algemene uitkering is gebaseerd op de Mei- èn Septemberciculaire 2026. Over de ontwikkeling van de Algemene uitkering leest u meer in het overzicht herkomst van dekkingsmiddelen (2.1.4) en de financiële positie (3.2.1).
Algemene uitkering | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Algemene uitkering gemeentefonds | 77.078 | 79.688 |
Totaal Algemene uitkering | 77.078 | 79.688 |
Overige inkomensoverdrachten
We laten hier de rijksvergoedingen zien en de eigen bijdragen. De vergoedingen zijn bedoeld voor de uitvoering van de inkomensregelingen, de uitvoering van de energietransitie en de regeling Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanuit de provincie ontvingen we in 2026 een incidentele bijdrage voor ondersteuning van leefbaarheidsinitiatieven gemeente die we hebben ingezet voor Leefbaar en Sportief Bronckhorst en incidentele bijdragen voor dorpendeal Wichmond-Vierakker (budgetneutraal) en herontwikkeling van de locatie 'Het Witte Paard' in Zelhem. Bij de bijdragen gemeente verantwoorden we een SPUK voor programma datagedreven Achterhoek wat via onze gemeente loopt. Bij overige bijdragen overheidsinstanties verantwoorden we de bijdrage voor Datalab Go waarvoor we het penvoerderschap voeren.
Overige inkomensoverdrachten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Bijdragen Rijk | 13.347 | 13.935 |
Verhaal / terugvorderingen | 338 | 323 |
Eigen bijdragen | 744 | 527 |
Bijdragen - gemeenten | 2.238 | 1.988 |
Bijdragen - gemeenschappelijke regelingen | 0 | 0 |
Bijdragen - provincies | 1.164 | 404 |
Bijdragen - overige overheden | 855 | 951 |
Bijdragen - overige instellingen en personen | 256 | 270 |
Overige kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen | 230 | 126 |
Totaal overige inkomensoverdrachten | 19.172 | 18.524 |
Belastingen
De opbrengsten van de verschillende belastingen indexeerden we voor prijsstijging. Bij de rioolheffing passen we, naast de indexering, een verhoging toe van € 10 per aansluiting voor het vastgestelde watertakenplan 2026-2030. Over de ontwikkeling van de belastingen leest u meer in de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).
Belastingen | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Onroerende zaakbelastingen: | ||
- woningen | 7.307 | 7.472 |
- niet woningen, eigenaren | 1.935 | 1.986 |
- niet woningen, gebruikers | 1.219 | 1.259 |
Toeristenbelasting | 485 | 610 |
Forensenbelasting | 135 | 138 |
Reclamebelasting | 142 | 146 |
Rioolheffing: | ||
- woningen | 4.276 | 4.576 |
- niet woningen | 432 | 437 |
Totaal belastingen | 15.931 | 16.624 |
Huren en pachten, leges en overige opbrengsten
Voor de diensten voor afval en riolering willen we dat de tarieven kostendekkend zijn en bij de andere diensten berekenen we de prijsstijging door. De kosten voor het inzamelen en verwerken van afval zijn sterk gestegen. Daarom verhogen we de afvalstoffenheffing. De verwachte inkomsten voor leges zijn in de tweede tussenrapportage 2026 afgeraamd door verlaagde instroom van aanvragen.
Huren en pachten, leges en overige opbrengsten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Pachten | 43 | 24 |
Huren: | ||
- woningen | 101 | 85 |
- overige gebouwen | 737 | 843 |
- gronden | 17 | 18 |
Leges: | ||
- bestemmingsplannen, bouw, sloop en vrijstellingen | 1.349 | 1.763 |
- rijbewijzen en reisdocumenten | 676 | 771 |
- overige leges | 356 | 365 |
Overige opbrengsten: | ||
- afvalstoffenheffing | 4.077 | 4.716 |
- opbrengst grondstoffen (naast afvalstoffenheffing) | 320 | 328 |
- lijkbezorgingsrechten | 670 | 686 |
- overig | 2.484 | 2.705 |
- detacheringen wsw-ers | 455 | 405 |
- detacheringen overig | 45 | 47 |
Totaal overige opbrengsten, huren, pachten en leges | 11.330 | 12.757 |
Dividend, winstuitkering
We krijgen van twee bedrijven dividend. Meer informatie leest u in de paragraaf Verbonden partijen (2.2.6).
Dividend, winstuitkering | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Bank Nederlandse Gemeenten | 102 | 180 |
Alliander | 400 | 400 |
Totaal dividend | 502 | 580 |
Verkoop grond en overige duurzame goederen
De opbrengst grondverkopen hebben betrekking op onze grondexploitaties. Meer informatie leest u in de paragraaf Grondbeleid (2.2.7).
Verkoop grond en overige duurzame goederen | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Opbrengst duurzame goederen | 20 | 20 |
Grondverkopen | 2.007 | 2.039 |
Totaal verkoop grond en overige duurzame goederen | 2.027 | 2.059 |
Personeelskosten
De vergoedingen aan raadsleden en buitengewone ambtenaren burgerlijke stand staan onder de kostenpost vergoedingen. Het begrip personeelskosten is van toepassing voor het college, de griffie en het overige ambtelijk personeel. De hogere lasten voor raads- en commissieleden in 2027 worden voornamelijk veroorzaakt door de jaarlijkse wettelijke indexering van de vergoedingen en onkostenvergoedingen. Doordat het college is uitgebreid met een vijfde wethouder stijgen de lasten voor het college. We verhogen de personeelskosten als gevolg van een geraamde loonstijging van 4,2%. Meer informatie over personeel leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering (2.2.5).
Personeelskosten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Vergoeding raads- en commissieleden | 495 | 511 |
College | 688 | 788 |
Griffie | 400 | 416 |
Ambtenaren burgerlijke stand | 36 | 18 |
Gemeentelijke organisatie (inclusief ingehuurde medewerkers) | 34.647 | 35.377 |
Datalab go | 950 | 950 |
Wsw | 2.138 | 2.280 |
Nieuw beschut werk participatie | 445 | 445 |
Totaal personeelskosten | 39.799 | 40.785 |
Afschrijvingen
De afschrijvingen volgen uit gerealiseerde investeringen. Op de investeringen schrijven we af op basis van de verwachte gebruiksduur. Het (vervangings)investeringsplan staat bij Investeringsplan (3.3), de Investeringsagenda is toegelicht in 3.2.4 Investeringsagenda.
Afschrijvingen | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Programma 1 Samenleving | 1.141 | 1.344 |
Programma 2 Leefomgeving | 1.567 | 2.116 |
Programma 3 Inwoner en bestuur | 63 | 95 |
Overhead | 563 | 683 |
Totaal afschrijvingen | 3.334 | 4.238 |
Inkomensoverdrachten
Bij de afgifte van rijbewijzen en reisdocumenten heffen we leges waarvan een deel bestemd is voor het rijk. De afdracht aan het rijk staat hieronder. Voor de uitkeringen in natura zijn de kosten geïndexeerd voor onder andere huishoudelijke hulp en Wmo-ondersteuning.
Bij subsidies verwachten we een stijging van de loon- en activeringskosten binnen het werkdeel, doordat meer medewerkers instromen en deelnemen aan werk- en ontwikkelingstrajecten. De afwikkeling van een project rond leefbaar en sportief Bronckhorst loopt door in 2027. De verhoging bij de post overige subsidies heeft onder meer betrekking op het overhevelen van budgetten voor het Nationaal Isolatieprogramma van 2026 naar 2027 en 2028.
Naast inkomensoverdrachten aan individuen geven we ook bijdragen aan overheidsinstellingen, die financieel van ons afhankelijk zijn, zoals de verbonden partijen. We zien een sterke verhoging van af te nemen diensten van de ODA. Vanaf 2026 is GBTwente een nieuwe verbonden partij. Bij de gemeentelijke bijdragen verantwoorden we de bijdrage aan ZZC in verband met de aankoop van Veld 8 met dekking uit de bestemmingsreserve Investeringsagenda.
Inkomensoverdrachten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Afdracht leges en overige inkomensoverdrachten rijk | 344 | 374 |
Sociale uitkeringen in geld | 5.329 | 5.211 |
Sociale uitkeringen in natura | 27.614 | 28.523 |
Subsidies: | ||
- raadsfracties | 7 | 8 |
- VVV | 145 | 179 |
- Yunio | 543 | 606 |
- bibliotheken | 828 | 849 |
- loon- en activeringskosten werkdeel | 1.748 | 1.653 |
- project Leefbaar en Sportief Bronckhorst | 619 | 256 |
- overige subsidies | 4.755 | 6.806 |
Bijdragen gemeenschappelijke regelingen: | ||
- Regio Achterhoek | 297 | 309 |
- ODA | 1.893 | 2.082 |
- SON | 274 | 287 |
- VNOG | 2.648 | 2.844 |
- GGD | 844 | 906 |
- ECAL | 318 | 356 |
- GBTwente | 981 | 1.062 |
Gemeentelijke bijdragen: | ||
- VNG | 227 | 238 |
- overige gemeentelijke bijdragen | -20 | 1.500 |
- overige overheden | 3 | 3 |
- kwijtschelding gemeentelijke belastingen | 209 | 209 |
Totaal inkomensoverdrachten | 49.607 | 54.260 |
Kosten derden
Bij de kosten voor goederen en diensten door derden nemen we onder de post uit te werken beleid budgetten op die al voor een specifiek doel zijn geraamd, maar die we nog niet hebben uitgewerkt naar een nadere kostensoort. Naast de stelpost voor Jeugd en Wmo, wat leidt tot een negatief lastenbedrag, zijn dat de kosten gerelateerd aan energietransitie en de verwachte lasten vanuit de uitwerking van het coalitieakkoord.
Kosten derden | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Onderzoek en advisering derden | 696 | 452 |
Gemeentelijke belastingen en overige heffingen | 463 | 454 |
Gas, water, elektra en brandstoffen | 1.142 | 1.129 |
Inkoop materiaal, gegevens en overig | 1.033 | 936 |
Onderhoud | 2.504 | 2.506 |
Inzamelen en verwerken afval | 3.305 | 3.637 |
Nog uit te werken beleid | -2.559 | -1.092 |
Nog uit te werken beleid 2027 coalitieakkoord | 0 | 4.366 |
Overige kosten derden | 20.755 | 19.527 |
Totaal kosten derden | 27.338 | 31.916 |
Dotaties voorzieningen
We hebben in de eindwijziging 2026 de verwachte pensioen- en wachtgeldverplichtingen op 31 december 2026 geactualiseerd. Hiervoor hebben we extra lasten opgenomen. Om de kosten van onderhoud van gemeentelijke gebouwen en sporthallen gelijkmatig in de exploitatie op te nemen, gebruiken we onderhoudsvoorzieningen. Hiervoor is in deze programmabegroting het MJOP geactualiseerd (zie 2.2.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen). In de tariefstelling voor rioolheffing en afvalstoffenheffing houden we rekening met toekomstige vervangingsinvesteringen. De dotatie (het 'spaarbedrag') voegen we toe aan de betreffende voorziening om vanuit de voorziening vervolgens de kosten van de vervangingsinvesteringen te dekken.
Dotaties voorzieningen | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Pensioen- en wachtgeldverplichtingen | 690 | 133 |
Sportaccommodaties | 348 | 357 |
Gemeentelijke gebouwen | 621 | 761 |
Vervangingsinvesteringen riolering | 1.026 | 726 |
Tariefegalisatie afvalstoffenheffing | -158 | 0 |
Verlofsparen | 40 | 40 |
Totaal dotaties | 2.567 | 2.016 |
Rente
Voor de leningen die we nu hebben lopen als 'opgenomen leningen', betalen we gemiddeld 4,5% rente. In 2026 ontvingen we rentebaten over onze rekening-courantverhouding met het rijk en over de lening met Alliander. Deze rentebaten ontvangen we in 2027 niet.
Rentebaten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Rente baten | 431 | 138 |
Personeelshypotheken | 4 | 4 |
Rente baten | 434 | 142 |
Rentelasten | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Herziene begroting 2027 |
|---|---|---|
Leningportefeuille | 337 | 424 |
Rentelasten overig | 0 | 0 |
Beheerkosten SVn | 32 | 32 |
Toevoeging rente voorziening afkoop onderhoud graven | 86 | 88 |
Rente lasten | 455 | 544 |
Toevoegingen en onttrekkingen reserves
Een specificatie van de toevoegingen en onttrekkingen geven we in 3.4 Gebruik van reserves per programma.

Toelichting op kostensoorten 2027