iconToelichting op kostensoorten 2027

In de toelichting op kostensoorten vergelijken we de herziene ramingen 2027 met de ramingen uit de programmabegroting 2026-2029 inclusief wijzigingen.

Algemene uitkering

De Algemene uitkering is gebaseerd op de Mei- èn Septemberciculaire 2026. Over de ontwikkeling van de Algemene uitkering leest u meer in het overzicht herkomst van dekkingsmiddelen (2.1.4) en de financiële positie (3.2.1).

Algemene uitkering

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Algemene uitkering gemeentefonds

77.078

79.688

Totaal Algemene uitkering

77.078

79.688

Overige inkomensoverdrachten

We laten hier de rijksvergoedingen zien en de eigen bijdragen. De vergoedingen zijn bedoeld voor de uitvoering van de inkomensregelingen, de uitvoering van de energietransitie en de regeling Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanuit de provincie ontvingen we in 2026 een incidentele bijdrage voor ondersteuning van leefbaarheidsinitiatieven gemeente die we hebben ingezet voor Leefbaar en Sportief Bronckhorst en incidentele bijdragen voor dorpendeal Wichmond-Vierakker (budgetneutraal) en herontwikkeling van de locatie 'Het Witte Paard' in Zelhem. Bij de bijdragen gemeente verantwoorden we een SPUK voor programma datagedreven Achterhoek wat via onze gemeente loopt. Bij overige bijdragen overheidsinstanties verantwoorden we de bijdrage voor Datalab Go waarvoor we het penvoerderschap voeren.

Overige inkomensoverdrachten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Bijdragen Rijk

13.347

13.935

Verhaal / terugvorderingen

338

323

Eigen bijdragen

744

527

Bijdragen - gemeenten

2.238

1.988

Bijdragen - gemeenschappelijke regelingen

0

0

Bijdragen - provincies

1.164

404

Bijdragen - overige overheden

855

951

Bijdragen - overige instellingen en personen

256

270

Overige kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen

230

126

Totaal overige inkomensoverdrachten

19.172

18.524

Belastingen

De opbrengsten van de verschillende belastingen indexeerden we voor prijsstijging. Bij de rioolheffing passen we, naast de indexering, een verhoging toe van € 10 per aansluiting voor het vastgestelde watertakenplan 2026-2030. Over de ontwikkeling van de belastingen leest u meer in de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).

Belastingen

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Onroerende zaakbelastingen:

- woningen

7.307

7.472

- niet woningen, eigenaren

1.935

1.986

- niet woningen, gebruikers

1.219

1.259

Toeristenbelasting

485

610

Forensenbelasting

135

138

Reclamebelasting

142

146

Rioolheffing:

- woningen

4.276

4.576

- niet woningen

432

437

Totaal belastingen

15.931

16.624

Huren en pachten, leges en overige opbrengsten

Voor de diensten voor afval en riolering willen we dat de tarieven kostendekkend zijn en bij de andere diensten berekenen we de prijsstijging door. De kosten voor het inzamelen en verwerken van afval zijn sterk gestegen. Daarom verhogen we de afvalstoffenheffing. De verwachte inkomsten voor leges zijn in de tweede tussenrapportage 2026 afgeraamd door verlaagde instroom van aanvragen.

Huren en pachten, leges en overige opbrengsten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Pachten

43

24

Huren:

- woningen

101

85

- overige gebouwen

737

843

- gronden

17

18

Leges:

- bestemmingsplannen, bouw, sloop en vrijstellingen

1.349

1.763

- rijbewijzen en reisdocumenten

676

771

- overige leges

356

365

Overige opbrengsten:

- afvalstoffenheffing

4.077

4.716

- opbrengst grondstoffen (naast afvalstoffenheffing)

320

328

- lijkbezorgingsrechten

670

686

- overig

2.484

2.705

- detacheringen wsw-ers

455

405

- detacheringen overig

45

47

Totaal overige opbrengsten, huren, pachten en leges

11.330

12.757

Dividend, winstuitkering

We krijgen van twee bedrijven dividend. Meer informatie leest u in de paragraaf Verbonden partijen (2.2.6).

Dividend, winstuitkering

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Bank Nederlandse Gemeenten

102

180

Alliander

400

400

Totaal dividend

502

580

Verkoop grond en overige duurzame goederen

De opbrengst grondverkopen hebben betrekking op onze grondexploitaties. Meer informatie leest u in de paragraaf Grondbeleid (2.2.7).

Verkoop grond en overige duurzame goederen

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Opbrengst duurzame goederen

20

20

Grondverkopen

2.007

2.039

Totaal verkoop grond en overige duurzame goederen

2.027

2.059

Personeelskosten

De vergoedingen aan raadsleden en buitengewone ambtenaren burgerlijke stand staan onder de kostenpost vergoedingen. Het begrip personeelskosten is van toepassing voor het college, de griffie en het overige ambtelijk personeel. De hogere lasten voor raads- en commissieleden in 2027 worden voornamelijk veroorzaakt door de jaarlijkse wettelijke indexering van de vergoedingen en onkostenvergoedingen. Doordat het college is uitgebreid met een vijfde wethouder stijgen de lasten voor het college. We verhogen de personeelskosten als gevolg van een geraamde loonstijging van 4,2%. Meer informatie over personeel leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering (2.2.5).

Personeelskosten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Vergoeding raads- en commissieleden

495

511

College

688

788

Griffie

400

416

Ambtenaren burgerlijke stand

36

18

Gemeentelijke organisatie (inclusief ingehuurde medewerkers)

34.647

35.377

Datalab go

950

950

Wsw

2.138

2.280

Nieuw beschut werk participatie

445

445

Totaal personeelskosten

39.799

40.785

Afschrijvingen

De afschrijvingen volgen uit gerealiseerde investeringen. Op de investeringen schrijven we af op basis van de verwachte gebruiksduur. Het (vervangings)investeringsplan staat bij Investeringsplan (3.3), de Investeringsagenda is toegelicht in 3.2.4 Investeringsagenda.

Afschrijvingen

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Programma 1 Samenleving

1.141

1.344

Programma 2 Leefomgeving

1.567

2.116

Programma 3 Inwoner en bestuur

63

95

Overhead

563

683

Totaal afschrijvingen

3.334

4.238

Inkomensoverdrachten

Bij de afgifte van rijbewijzen en reisdocumenten heffen we leges waarvan een deel bestemd is voor het rijk. De afdracht aan het rijk staat hieronder. Voor de uitkeringen in natura zijn de kosten geïndexeerd voor onder andere huishoudelijke hulp en Wmo-ondersteuning.

Bij subsidies verwachten we een stijging van de loon- en activeringskosten binnen het werkdeel, doordat meer medewerkers instromen en deelnemen aan werk- en ontwikkelingstrajecten. De afwikkeling van een project rond leefbaar en sportief Bronckhorst loopt door in 2027. De verhoging bij de post overige subsidies heeft onder meer betrekking op het overhevelen van budgetten voor het Nationaal Isolatieprogramma van 2026 naar 2027 en 2028.

Naast inkomensoverdrachten aan individuen geven we ook bijdragen aan overheidsinstellingen, die financieel van ons afhankelijk zijn, zoals de verbonden partijen. We zien een sterke verhoging van af te nemen diensten van de ODA. Vanaf 2026 is GBTwente een nieuwe verbonden partij. Bij de gemeentelijke bijdragen verantwoorden we de bijdrage aan ZZC in verband met de aankoop van Veld 8 met dekking uit de bestemmingsreserve Investeringsagenda.

Inkomensoverdrachten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Afdracht leges en overige inkomensoverdrachten rijk

344

374

Sociale uitkeringen in geld

5.329

5.211

Sociale uitkeringen in natura

27.614

28.523

Subsidies:

- raadsfracties

7

8

- VVV

145

179

- Yunio

543

606

- bibliotheken

828

849

- loon- en activeringskosten werkdeel

1.748

1.653

- project Leefbaar en Sportief Bronckhorst

619

256

- overige subsidies

4.755

6.806

Bijdragen gemeenschappelijke regelingen:

- Regio Achterhoek

297

309

- ODA

1.893

2.082

- SON

274

287

- VNOG

2.648

2.844

- GGD

844

906

- ECAL

318

356

- GBTwente

981

1.062

Gemeentelijke bijdragen:

- VNG

227

238

- overige gemeentelijke bijdragen

-20

1.500

- overige overheden

3

3

- kwijtschelding gemeentelijke belastingen

209

209

Totaal inkomensoverdrachten

49.607

54.260

Kosten derden

Bij de kosten voor goederen en diensten door derden nemen we onder de post uit te werken beleid budgetten op die al voor een specifiek doel zijn geraamd, maar die we nog niet hebben uitgewerkt naar een nadere kostensoort. Naast de stelpost voor Jeugd en Wmo, wat leidt tot een negatief lastenbedrag, zijn dat de kosten gerelateerd aan energietransitie en de verwachte lasten vanuit de uitwerking van het coalitieakkoord.

Kosten derden

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Onderzoek en advisering derden

696

452

Gemeentelijke belastingen en overige heffingen

463

454

Gas, water, elektra en brandstoffen

1.142

1.129

Inkoop materiaal, gegevens en overig

1.033

936

Onderhoud

2.504

2.506

Inzamelen en verwerken afval

3.305

3.637

Nog uit te werken beleid

-2.559

-1.092

Nog uit te werken beleid 2027 coalitieakkoord

0

4.366

Overige kosten derden

20.755

19.527

Totaal kosten derden

27.338

31.916

Dotaties voorzieningen

We hebben in de eindwijziging 2026 de verwachte pensioen- en wachtgeldverplichtingen op 31 december 2026 geactualiseerd. Hiervoor hebben we extra lasten opgenomen. Om de kosten van onderhoud van gemeentelijke gebouwen en sporthallen gelijkmatig in de exploitatie op te nemen, gebruiken we onderhoudsvoorzieningen. Hiervoor is in deze programmabegroting het MJOP geactualiseerd (zie 2.2.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen). In de tariefstelling voor rioolheffing en afvalstoffenheffing houden we rekening met toekomstige vervangingsinvesteringen. De dotatie (het 'spaarbedrag') voegen we toe aan de betreffende voorziening om vanuit de voorziening vervolgens de kosten van de vervangingsinvesteringen te dekken.

Dotaties voorzieningen

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Pensioen- en wachtgeldverplichtingen

690

133

Sportaccommodaties

348

357

Gemeentelijke gebouwen

621

761

Vervangingsinvesteringen riolering

1.026

726

Tariefegalisatie afvalstoffenheffing

-158

0

Verlofsparen

40

40

Totaal dotaties

2.567

2.016

Rente

Voor de leningen die we nu hebben lopen als 'opgenomen leningen', betalen we gemiddeld 4,5% rente. In 2026 ontvingen we rentebaten over onze rekening-courantverhouding met het rijk en over de lening met Alliander. Deze rentebaten ontvangen we in 2027 niet.

Rentebaten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Rente baten

431

138

Personeelshypotheken

4

4

Rente baten

434

142

Rentelasten

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Herziene begroting 2027

Leningportefeuille

337

424

Rentelasten overig

0

0

Beheerkosten SVn

32

32

Toevoeging rente voorziening afkoop onderhoud graven

86

88

Rente lasten

455

544

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

Een specificatie van de toevoegingen en onttrekkingen geven we in 3.4 Gebruik van reserves per programma.