iconDeelprogramma 2B Energietransitie en klimaatadaptatie

Voor het deelprogramma 'Energietransitie en klimaatadaptatie' zetten we in op een energieneutraal, klimaatbestendig en waterrobuust Bronkchorst. Uitgaande van de kracht van de samenleving zijn we beter in staat om dat te doen wat nodig is, vermijdbare schade te voorkomen en zijn we ons bewust van de restrisico’s van klimaateffecten. 

De strategische doelen voor deelprogramma 2B

  1. In 2050 is Bronckhorst energieneutraal, gedragen door lokale kracht en eigenaarschap.
  2. In 2050 is Bronckhorst klimaatbestendig en waterrobuust. Dit betekent dat de leefomgeving en de samenleving in 2050 beter in staat is om te gaan met de gevolgen van klimaatverandering (klimaateffecten) zoals natuurbranden, hoge rivierafvoeren en (zeer) extreem weer met hevige neerslag, hitte en droogte.

Beleidskader

Deze doelstellingen komen voort uit onderstaande beleidsdocumenten:

Beleidskaders

Vastgesteld

Startnotitie Energie

In besluitvorming

Regie op Energieneutraal Bronckhorst: “Herijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2024-2030"

2024

Circulair Werklandschap Projectdefinitie en Projectplan

2025

Participatie en Lokaal Eigendom bij Grootschalige Duurzame opwek van elektriciteit: “Addendum bij ‘Regie op energieneutraal Bronckhorst, Herijkte Routekaart Bronckhorst energieneutraal 2024 – 2030’

2024

Participatiehandreiking ‘Samen aan de slag met energie-opgaven’”.

2024

Omgevingsvisie 2035; Bronckhorst twee keer zo mooi

2022

Bestuurlijke visie Samenwerking water Achterhoek+ 2024

2024

Aanpak Droogte en Wateroverlast Achterhoek en Liemers, Programmaplan 2025 - 2026

2024

Toekomstbeeld 't Klooster 2050

2024

Kostendekkingsplan bij het watertakenplan Olburgen 2026 - 2030

2023, 2026

Strategisch doel

In 2050 is Bronckhorst energieneutraal, gedragen door lokale kracht en eigenaarschap.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Wat willen we bereiken?

Het energiegebruik van woningen, bedrijven en maatschappelijke gebouwen neemt af door energiebesparing, isolatie en duurzame warmte.

Wat gaan we hiervoor doen?

  • We maken in de lokale transitieplannen concreet inzichtelijk wat initiatieven kunnen opleveren, welke bijdrage zij leveren aan de doelstelling om in 2030 het elektriciteitsverbruik lokaal duurzaam op te wekken en wat nodig is aan geld, ruimte, organisatiekracht en netcapaciteit.
  • Gedurende dit proces monitoren we de voortgang jaarlijks. De eerste voortgangstoets vindt plaats in september 2027. We bepalen op dat moment of we aan de slag gaan met (aanvullende) kaders om de doelen te behalen. 

Wat willen we bereiken?

Het aandeel lokaal opgewekte duurzame energie neemt toe, passend bij de lokale mogelijkheden, netcapaciteit en ruimtelijke kwaliteit.

Wat gaan we daarvoor doen?

Naast de acties die hierboven al beschreven staan over de lokale transitieplannen en de monitoring:

  • We beoordelen in september 2028 of de lokale transitieplannen een reëel opwekpotentieel bieden in 2030 om 600 TJ hernieuwbare elektriciteit lokaal op te wekken en te voldoen aan de RES-doelen. 
  • Als in september 2028 blijkt dat aanvullende grootschalige opwek nodig is, kijken we op dat moment naar bewezen mogelijkheden die passen bij de opgave, het energiesysteem en de ruimtelijke kwaliteit van Bronckhorst. 
  • We starten alleen dan een zorgvuldig proces met raad, inwoners, grondeigenaren, ondernemers en maatschappelijke partners, zodat Bronckhorst regie houdt op landschap, leefbaarheid, lokaal eigenaarschap, betaalbaarheid en draagvlak.
  • We stellen een warmteprogramma op waarin de aanpak voor het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving voor de komende 10 jaar beschrijven.

Wat willen we bereiken?

Lokaal opgewekte energie wordt steeds meer lokaal opgeslagen, gedeeld en gebruikt met inwoners en ondernemers als deelnemers of mede-eigenaar.

Wat gaan we daarvoor doen?

Naast de acties die hierboven al beschreven staan over de lokale transitieplannen en de monitoring:

  • We werken aan het opstellen van randvoorwaarden voor het energiesysteem voor een circulair werklandschap. Dit doen we binnen het spoor van de Regiorotonde. 

Strategisch doel

In 2050 is Bronckhorst klimaatbestendig en waterrobuust. Dit betekent dat de leefomgeving en de samenleving in 2050 beter in staat is om te gaan met de gevolgen van klimaatverandering (klimaateffecten) zoals natuurbranden, hoge rivierafvoeren en (zeer) extreem weer met hevige neerslag, hitte en droogte.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Wat willen we bereiken?

We zijn als gemeente en de samenleving beter in staat om vermijdbare schade door klimaateffecten te voorkomen.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We versterken landschap, biodiversiteit, bodem, waterhuishouding en groenblauwe dooradering, in samenwerking met inwoners, agrariërs, natuurorganisaties, waterschap en andere partners.
  • Klimaatadaptatie is aandachtspunt en randvoorwaarde bij de woningbouwopgave, bedrijventerreinen, versterken van de biodiversiteit, toekomstbestendige waterhuishouding, duurzame landbouw en het behouden van een gezonde en veilige leefomgeving. We treffen maatregelen in de openbare ruimte.
  • We zijn betrokken bij projecten voor de hoogwaterveiligheid, en bij de risicodialogen naar aanleiding van de bovenregionale stresstest voor zeer extreme weersituaties (‘limburgbui’).
  • We verwerken de acties in het omgevingsprogramma Klimaatadaptatie en voeren deze uit.

Wat willen we bereiken?

We kennen en accepteren als gemeente en de samenleving bewust de restrisico’s van klimaateffecten.

Wat gaan we daarvoor doen?

Hiervoor verwijzen we naar de acties die eerder al beschreven staan over het voorkomen van vermijdbare schade door klimaateffecten.

Wat willen we bereiken?

We zijn als gemeente en de samenleving voorbereid op crisissituaties als gevolg van klimaateffecten.

Wat gaan we daarvoor doen?

Hiervoor verwijzen we naar de acties die eerder al beschreven staan over het voorkomen van vermijdbare schade door klimaateffecten.

Wat mag het kosten?

Deelprogramma 2B Energietransitie en klimaatadaptatie

Rekening 2025

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Begroting 2027 (primitief)

Begroting 2027 (herzien)

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

Lasten

3.391

4.849

7.545

8.783

6.810

4.734

4.284

Baten

1.154

1.190

3.766

4.354

1.386

20

20

Saldo baten en lasten

-2.238

-3.659

-3.778

-4.429

-5.424

-4.714

-4.264

Toelichting verschillen 2B (herziene t.o.v. primitieve begroting 2027)

Baten

Lasten

Saldo

Wijzigingen door tweede tussenrapportage 2026: zie tweede tussenrapportage 2026.

1.283

978

305

Wijzigingen door coalitieakkoord: zie bijlage 4.1, met name: impuls beperken en omgaan met effecten klimaatverandering.

0

245

-245

Overige wijzigingen: financieel technische wijzigingen waaronder de eindwijziging en het actualiseren van de geraamde baten die in 2027 als decentralisatie uitkering (Gemeentefonds) worden uitgekeerd en niet als SPUK.

-696

15

-711

Saldo baten en lasten

588

1.238

-651

Waaraan meten we dat we succesvol zijn?

We gebruiken indicatoren om inzicht te krijgen in de mate waarin we onze doelen realiseren. Daarbij geven we de voorkeur aan effectindicatoren die iets zeggen over het maatschappelijk effect van ons handelen. Op deze resultaten hebben we niet altijd volledige invloed, maar met onze inzet streven we ernaar hieraan bij te dragen. Waar effectindicatoren ontbreken, maken we gebruik van prestatie-indicatoren. Deze geven inzicht in de mate waarin de voorgenomen prestaties daadwerkelijk zijn geleverd.

Indicator

Bron

Nulmeting

Doel 2027

Doel 2028

Doel 2029

Doel 2030

Reductie CO2 uitstoot in Kiloton (KT)

Klimaatmonitor

310 KT

205 KT

180 KT

139,5 KT

Toename reëel opwek potentieel hernieuwbare energie in TeraJoule (TJ)

Klimaatmonitor

156 TJ

250

400

600 TJ

Op dit moment is er geen kwantificeerbaar inzicht in waar we staan op het gebied van klimaatbestendigheid en waterrobuustheid. We werken aan een nieuwe cyclus van stresstesten en risicodialogen. Hiermee worden de inzichten en klimaatatlassen van 2019 geactualiseerd. In dit proces werken we samen met de regio en de provincie aan het concretiseren van de doelen voor een klimaatbestendig en waterrobuuste gemeente. Deze vertalen we naar een lokale adaptatie- en uitvoeringsstrategie. Daarbij stellen we indicatoren op.

Verplichte landelijke indicatoren

Volksgezondheid en milieu

Bron

Realisatie 2023

Gelderland 2023

Realisatie 2024

Gelderland 2024

% Hernieuwbare elektriciteit

RWS 2024

32,2%

33,5%

37%

nb

Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 26-10-2026

Welke risico's kunnen het bereiken van onze doelen belemmeren?

Risico-oorzaak (Als gevolg van...)

Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...)

Risicogevolg (met als gevolg dat...)

Netto Kans

Totaal: Netto Financieel Maximum

Impact financieel (%)

Impact (overig)

Extern - Netcongestie en/of het niet tijdig behalen van geplande oplossingen door netbeheerders om netcongestie te voorkomen/verminderen

*Voor netcongestie zijn indivduele risico's beschreven, deze zijn gericht op gevolgen voor het verduurzamen en (ver)bouwen van sporthallen, nieuwbouw van onderwijshuisvesting, bedrijventerreinen en woningen. De kans en impact per risico is daar opgenomen. De uitkomst van het collectief aan risico's is opgenomen in deze tabel.

*

€ 2.332.500

Omgeving - Door klimaatverandering toename van overstromingen

Er een dijkdoorbraak langs de Oude IJssel, de IJssel optreedt. Ook in Duitsland neemt dat toe als gevolg van klimaatverandering

Financieel - Gebieden onder water lopen met rivierwater; Niet financieel - Dit leidt tot plaatselijke imagoschade wanneer niet adequaat wordt gereageerd

5%

€ 1.000.000

0,36%

5

Extern - Door klimaatverandering wateroverlast (of: als gevolg van heftige regenbuien)

Er een toename is van heftige regenbuien en matige wateroverlast

Financieel - Er enkele uren water op straat staat en in kelders (ongemak en potentieel gezondheidsrisico); Er overbelasting van de riolering ontstaat; Er straten en wijken gedurende enige tijd/langere tijd niet bereikbaar voor personenverkeer; Niet financieel - Plaatselijke imagoschade kan ontstaan door gebrekkige voorbereiding/ handelen

40%

€ 50.000

0,15%

2

Omgeving - Door klimaatverandering toename van hitte en hittestress

Vaker en langduriger (extreem) hoge temperaturen voorkomen. Deze hoge temperaturen veroorzaken hittestress

Financieel - Er gezondheidsschade ontstaat (o.a. oververhitting, uitdroging, uitputting) met name bij kwetsbare groepen (ouderen, kinderen, zieken, etc.) en mensen die buiten werken; Schade aan beplantingen en wegdek; Oplopende vissterfte door toename watertemperatuur; Er schade aan beplantingen ontstaat; Er een toename is van plaagsoorten, plantenziektes en invasieve soorten (b.v. engerlingen, essentaksterfte, eikenprocessierups ); Niet financieel - Plaatselijke imagoschade kan ontstaan wanneer niet adequaat wordt gereageerd

10%

€ 20.000

0,01%

2

Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.2.2).