Voor het deelprogramma 'Wonen en werken' zetten we in op voldoende woningen op de juiste plek voor iedere doelgroep. We zetten in op een sterke economie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat met ruimte voor bedrijven, levendige dorpscentra en een leefbaar buitengebied.
De strategische doelen voor deelprogramma 2A
- Jong en oud en iedereen ertussenin voelt zich thuis in Bronckhorst. Er is voor jong en oud een passende woning in hun eigen gemeenschap.
- Een aantrekkelijk en toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat waarin ondernemers ruimte hebben om te groeien, verduurzamen, innoveren en bijdragen aan de leefbaarheid en werkgelegenheid.
Beleidskader
Deze doelstellingen komen voort uit onderstaande beleidsdocumenten:
Beleidskaders | Vastgesteld |
|---|---|
Omgevingsvisie 2035; Bronckhorst twee keer zo mooi | 2022 |
Herijkte woonvisie Bronckhorst 2025-2035 | 2024 |
Beleidsregels Woningbouw in het buitengebied | 2024 |
Woonzorgvisie gemeente Bronckhorst 2025-2030 | 2025 |
Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035 | 2025 |
Kernenaanpak | 2025 |
Volkshuisvestingsprogramma 2026 - 2030 | 2026 |
Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 | 2024 |
Centrumvisie Hengelo | 2025 |
Industriepark Zelhem Herstructureringsplan | 2020 |
Gastvrij genieten van landschap en erfgoed; visie recreatie & toerisme Gemeente Bronckhorst 2027 - 2031 | 2026 |
Strategisch doel
Jong en oud en iedereen ertussenin voelt zich thuis in Bronckhorst. Er is voor jong en oud een passende woning in hun eigen gemeenschap.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?
Wat willen we bereiken?
Er zijn voldoende passende woningen.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We voegen 1.700-2.200 woningen toe tot en met 2035.
- We zorgen dat de kernen groeien in woningaantal, passend bij de omvang, lokale behoefte en in relatie tot de inmiddels gerealiseerde plannen.
- We maken jaarlijks 150 tot 200 woningen mogelijk, passend bij de behoefte en het toekomstbeeld van Bronckhorst.
- We starten met bouwateliers, één aanspreekpunt en een pilot voor een woningcatalogus om goede wooninitiatieven sneller duidelijkheid te geven
- We herijken de rol van welstand, met behoud van ruimtelijke kwaliteit en meer duidelijkheid aan de voorkant.
Wat willen we bereiken?
Er zijn voldoende betaalbare woningen.
Wat gaan we daarvoor doen?
- Er zitten voldoende betaalbare woningen in onze plannen. Bij plannen van meer dan 20 woningen moet minimaal 2/3 betaalbaar zijn.
- In onze plannen van meer dan 20 woningen zit ten minste 30% sociale huurwoningen.
- In onze totale woningbouwopgave realiseren we ten minste 10% sociale koopwoningen.
- We sturen op betaalbare woningen, sociale huur, doorstroming en passende woonvormen voor jongeren, starters, gezinnen en ouderen.
Wat willen we bereiken?
Er zijn voldoende woningen voor senioren en mensen met een (toenemende) zorgvraag.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We realiseren tot en met 2030 minimaal 29 zorggeschikte, 75 geclusterde en 667 nultredenwoningen (bron: regionale woon/zorgvisie).
- Voor de doelgroep 75+ realiseren we met name passende woningen in de grotere kernen, dicht bij voorzieningen.
- Door in te zetten op geclusterde, levensloopgeschikte en zorggeschikte woningen, kan de professionele zorg ontlast worden. In deelprogramma 1B Zorg en ondersteuning (2.1.1) staat beschreven hoe we wonen, zorg en ontmoeting verbinden met aandacht voor ouderen, mantelzorgers en nieuwe woonvormen.
- We benutten bestaande ruimte beter, ondermeer door woningsplitsing, mantelzorgwoningen, tijdelijke woonvormen en hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing waar dat passend is.
Strategisch doel
Een aantrekkelijk en toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat waarin ondernemers ruimte hebben om te groeien, verduurzamen, innoveren en bijdragen aan de leefbaarheid en werkgelegenheid.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?
Wat willen we bereiken?
Een toekomstbestendig ondernemersklimaat waarin bedrijven ruimte krijgen om te ondernemen én bij te dragen aan de maatschappelijke uitdagingen van Bronckhorst.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We versterken het lokale vestigingsklimaat, met aandacht voor ruimte, bereikbaarheid, energie, verduurzaming en duidelijke procedures.
- We blijven in gesprek met ondernemerskringen en lokale bedrijven over knelpunten en kansen, waaronder netcongestie, energiebesparing, personeel, bereikbaarheid en ruimte om te ondernemen. In samenspraak met drie O’s stellen we een economische agenda op. En we breiden de ondernemersfondsen uit; we kijken voor een lokaal Ondernemersfonds in Hengelo en onderzoeken met VNO-NCW Achterhoek de mogelijkheden van een regionaal ondernemersfonds.
- We geven ruimte aan mkb, kleinschalige maakindustrie, startende ondernemers en innovatieve bedrijvigheid die past bij de schaal en het karakter van Bronckhorst. We verbeteren onze dienstverlening qua communicatie en zorgen voor een heldere procesgang voor ondernemers.
- We versterken de samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers, met aandacht voor stages, arbeidsmarkt, techniek, zorg, landbouw, energie en circulair ondernemen.
- We stimuleren circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij grondstoffen, reststromen, arbeidsparticipatie en maatschappelijke waarde beter worden benut. We verkennen de opgave en vertalen dit in concrete uitgangspunten waar we mee aan de slag kunnen.
- We benutten innovatie als praktische versneller door kansrijke lokale initiatieven te ondersteunen en bewezen voorbeelden uit andere gemeenten en regio’s actief te volgen. Hierin werken we actief samen in de regio.
Wat willen we bereiken?
Meer ruimte voor bedrijvigheid met een zo groot mogelijke meerwaarde aan landschappelijke kwaliteit, energietransitie, klimaatadaptatie en een innovatief ondernemersklimaat.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We benutten bestaande bedrijventerreinen beter en werken aan verduurzaming en toekomstbestendigheid.
- We onderzoeken uitbreiding van bedrijventerreinen waar dat nodig en passend is en willen tempo maken binnen duidelijke ruimtelijke kaders.
- Om dit te realiseren voeren we het programma Werklocaties uit, waarbij we rekening houden met netcongestie.
Wat willen we bereiken?
Levendige dorpscentra met een aantrekkelijk winkelbestand en een passende mix van commerciële en maatschappelijke functies.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We werken aan aantrekkelijke winkelgebieden en levendige centra, met aandacht voor detailhandel, horeca, bereikbaarheid, parkeren, openbare ruimte en leegstand. We werken samen met ondernemers(verenigingen) in Hengelo, Vorden en Zelhem.
Wat willen we bereiken?
Een leefbaar buitengebied met goede ontwikkelingsmogelijkheden voor (niet-)agrarische bedrijven en functies, passend bij natuur en landschap.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We erkennen landbouw als belangrijke economische pijler van Bronckhorst en ondersteunen agrarische familiebedrijven bij toekomstgerichte keuzes, innovatie, verbreding en passende nevenactiviteiten. We verbinden daarmee de economische agenda met de landbouwtransitie. We faciliteren en bieden ruimte voor innovatie en ondernemerschap, door passende regelgeving en ondersteuning te bieden.
- We benutten kansen voor hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing, mits dit past bij landschap, verkeer, leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en de positie van bestaande agrarische bedrijven.
Wat willen we bereiken?
Een vitale toeristische sector en aantrekkelijke recreatieve beleving voor inwoners en bezoekers, met een gezonde balans tussen bezoekers, inwoners, natuur en erfgoed.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We versterken de vrijetijdseconomie op een manier die past bij landschap, erfgoed, cultuurhistorie en leefbaarheid. We voeren de visie Recreatie en Toerisme uit.
Wat mag het kosten?
Deelprogramma 2A Wonen en werken | Rekening 2025 | Begroting 2026 (incl. wijziging) | Begroting 2027 (primitief) | Begroting 2027 (herzien) | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Lasten | 8.039 | 8.123 | 7.562 | 8.922 | 8.073 | 7.863 | 7.834 |
Baten | 4.466 | 4.697 | 4.116 | 5.043 | 4.012 | 4.504 | 4.097 |
Saldo baten en lasten | -3.574 | -3.426 | -3.446 | -3.878 | -4.061 | -3.359 | -3.736 |
Toelichting verschillen 2A (herziene t.o.v. primitieve begroting 2027) | Baten | Lasten | Saldo | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wijzigingen door tweede tussenrapportage 2026: zie tweede tussenrapportage 2026. | 839 | 544 | 295 | ||||
Wijzigingen door coalitieakkoord: zie bijlage 4.1, met name: stelpost vernieuwd MJOP; kosten voor herijking omgevingsvisie, circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen, actualisatie nota grondbeleid, plannen voor bestaande en te ontwikkelen bedrijventerreinen; verlaging personeelskosten door hogere dekking uit grondexploitaties en anterieure overeenkomsten, het opheffen van budget voor ruimtelijke adviezen en het vervangen van inhuur door eigen inzet bij het omgevingsplan. | 0 | 698 | -698 | ||||
Overige wijzigingen: financieel technische waaronder de eindwijziging. | 89 | 117 | -29 | ||||
Saldo baten en lasten | 928 | 1.360 | -432 | ||||
Waaraan meten we dat we succesvol zijn?
We gebruiken indicatoren om inzicht te krijgen in de mate waarin we onze doelen realiseren. Daarbij geven we de voorkeur aan effectindicatoren die iets zeggen over het maatschappelijk effect van ons handelen. Op deze resultaten hebben we niet altijd volledige invloed, maar met onze inzet streven we ernaar hieraan bij te dragen. Waar effectindicatoren ontbreken, maken we gebruik van prestatie-indicatoren. Deze geven inzicht in de mate waarin de voorgenomen prestaties daadwerkelijk zijn geleverd.
Indicator | Bron | Nulmeting | Doel 2027 | Doel 2028 | Doel 2029 | Doel 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Waardering buurt en kwaliteit van de woning | AWLO | Volgt 2027 (vorige 2018) | ||||
Uitbreiding woningvoorraad (netto toename aantal woningen (aantal gereed gemelde woningen minus gesloopte en samengevoegde woningen)) | Gemeentelijk datasysteem | 2026 | +150-200 woningen | +150-200 woningen | +150-200 woningen | +150-200 woningen |
Toevoeging betaalbare woningen aan woningvoorraad | Gemeentelijk datasysteem | +100-134 woningen | +100-134 woningen | +100-134 woningen | +100-134 woningen | |
Toevoeging levensloopgeschikte woningen aan woningvoorraad | Gemeentelijk datasysteem | +55 woningen | +55 woningen | +55 woningen | +55 woningen | |
Bruto toevoeging aanbod sociale huurwoningen | Gemeentelijk datasysteem | + 40 woningen | +40 woningen | + 40 woningen | +40 woningen | |
Aantal hectare netto bedrijfsareaal (cumulatief) in planvorming | Gemeentelijk Programma Werklocaties | 0 in 2023 | 9,3 ha | 17,7 ha | 17,7 ha | 17,7 ha |
Aantal hectare aan nieuw gerealiseerd bedrijfsareaal (waarde is een toename ten opzichte van het voorgaande jaar ) | IBIS | 0 in 2025 | ||||
Onze dienstverlening aan onze ondernemers wordt beoordeeld met minimaal een 7 | Ondernemers panel | 6.3 in 2021 | 7 | |||
Groei toeristische overnachtingen en dagbezoekers is hoger dan gemiddelde groei Achterhoek | Cijfers toeristenbe-lasting (jaarlijks). Monitor Toerisme Achterhoek (2-jaarlijks) | 2024: Overn.: 615.158; Dagbez. 1.789.951 | ||||
Groei toeristische bestedingen is hoger dan gemiddelde groei Achterhoek | Statistisch Zakboek Provincie Gelderland en Monitor Toerisme Achterhoek | Bestedingen 2024: ca. € 52 mln | ||||
Werkgelegenheid is hoger dan Achterhoekse gemiddelde | 2024: 8,2% van totale werkgelegen- | |||||
Hoge waardering kwaliteit van toeristisch aanbod bij inwoners | ITO* vanuit de Vrijetijdsagenda Achterhoek (door Moventem, 4-jaarlijks) | 2024: 80% van de respondenten vindt dat het huidige toeristische aanbod in gemeente Bronckhorst niets mist | Minimaal 80% | |||
*ITO = Inwonerstevredenheidsonderzoek | ||||||
Verplichte landelijke indicatoren
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing | Bron | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Gelderland 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen) | ABF 2024 | 7,5 | 2,9 | nb | nb |
Economie | Bron | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Gelderland 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
% Functiemenging | LISA 2025 | 48,2% | 48,1% | 47,9% | 54,4% |
Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) | LISA 2025 | 197,3 | 203,1 | 206,4 | 175,3 |
Arbeid | Bron | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Gelderland 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
Banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar) | LISA 2025 | 702,7 | 710,5 | 715,7 | 841 |
% Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking) | CBS 2025 | 72,5% | 73,3% | 73,4% | 74,1% |
Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 26-10-2026 | |||||
Welke risico's kunnen het bereiken van onze doelen belemmeren?
Risico-oorzaak (Als gevolg van...) | Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...) | Risicogevolg (met als gevolg dat...) | Netto Kans | Totaal: Netto Financieel Maximum | Impact financieel (%) | Impact (overig) |
|---|---|---|---|---|---|---|
Niet realiseren geraamde opbrengstwaarde grondexploitaties of onverwacht hogere kosten | *Voor de grondexploitaties is een separate risico-inventarisatie en -analyse uitgevoerd. De kans en impact per risico is daar opgenomen. De uitkomst van het collectief aan risico's is opgenomen in deze tabel. | * | € 1.163.000 | |||
Omgeving - Archeologische vondsten grondexploitatie | Er extra kosten optreden | Financieel - Een verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is | 70% | € 150.000 | 1,02% | 3 |
Omgeving - Onzekerheden in de raming van kosten en opbrengsten en afwijking in de toekomstige kostenstijgingen grondexploitaties | We onvoorzien hogere kosten of lagere inkomsten krijgen | Financieel - Een verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is | 50% | € 253.000 | 0,92% | 4 |
Omgeving - Onzekerheden in de raming van kosten en opbrengsten en afwijking in de toekomstige kostenstijgingen grondexploitaties. Dit wordt mede veroorzaakt door gebeurtenissen op wereldniveau | We onvoorzien hogere kosten of lagere inkomsten krijgen. Denk hierbij ook aan hogere brandstofprijzen die aannemers aan ons door mogen berekenen | Financieel - Een grotere verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is | 50% | € 106.000 | 0,39% | 3 |
Mens - Dat het Waarborgfonds Sociale Woningbouw haar verplichtingen niet meer kan nakomen | De gemeente haar achtervangpositie moet innemen | Financieel - Er renteloze leningen moeten worden verstrekt, renteverlies of derving rente-inkomsten plaatsvindt | 10% | € 385.000 | 0,28% | 4 |
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.2.2).

Deelprogramma 2A Wonen en werken