iconDeelprogramma 2A Wonen en werken

Voor het deelprogramma 'Wonen en werken' zetten we in op voldoende woningen op de juiste plek voor iedere doelgroep. We zetten in op een sterke economie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat met ruimte voor bedrijven, levendige dorpscentra en een leefbaar buitengebied. 

De strategische doelen voor deelprogramma 2A

  1. Jong en oud en iedereen ertussenin voelt zich thuis in Bronckhorst. Er is voor jong en oud een passende woning in hun eigen gemeenschap.  
  2. Een aantrekkelijk en toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat waarin ondernemers ruimte hebben om te groeien, verduurzamen, innoveren en bijdragen aan de leefbaarheid en werkgelegenheid.

Beleidskader

Deze doelstellingen komen voort uit onderstaande beleidsdocumenten:

Beleidskaders

Vastgesteld

Omgevingsvisie 2035; Bronckhorst twee keer zo mooi

2022

Herijkte woonvisie Bronckhorst 2025-2035

2024

Beleidsregels Woningbouw in het buitengebied

2024

Woonzorgvisie gemeente Bronckhorst 2025-2030

2025

Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035

2025

Kernenaanpak

2025

Volkshuisvestingsprogramma 2026 - 2030

2026

Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028

2024

Centrumvisie Hengelo

2025

Industriepark Zelhem Herstructureringsplan

2020

Gastvrij genieten van landschap en erfgoed; visie recreatie & toerisme Gemeente Bronckhorst 2027 - 2031

2026

Strategisch doel

Jong en oud en iedereen ertussenin voelt zich thuis in Bronckhorst. Er is voor jong en oud een passende woning in hun eigen gemeenschap.  

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Wat willen we bereiken?

Er zijn voldoende passende woningen.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We voegen 1.700-2.200 woningen toe tot en met 2035.
  • We zorgen dat de kernen groeien in woningaantal, passend bij de omvang, lokale behoefte en in relatie tot de inmiddels gerealiseerde plannen.
  • We maken jaarlijks 150 tot 200 woningen mogelijk, passend bij de behoefte en het toekomstbeeld van Bronckhorst.
  • We starten met bouwateliers, één aanspreekpunt en een pilot voor een woningcatalogus om goede wooninitiatieven sneller duidelijkheid te geven
  • We herijken de rol van welstand, met behoud van ruimtelijke kwaliteit en meer duidelijkheid aan de voorkant.

Wat willen we bereiken?

Er zijn voldoende betaalbare woningen.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • Er zitten voldoende betaalbare woningen in onze plannen. Bij plannen van meer dan 20 woningen moet minimaal 2/3 betaalbaar zijn.  
  • In onze plannen van meer dan 20 woningen zit ten minste 30% sociale huurwoningen. 
  • In onze totale woningbouwopgave realiseren we ten minste 10% sociale koopwoningen.
  • We sturen op betaalbare woningen, sociale huur, doorstroming en passende woonvormen voor jongeren, starters, gezinnen en ouderen.

Wat willen we bereiken?

Er zijn voldoende woningen voor senioren en mensen met een (toenemende) zorgvraag.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We realiseren tot en met 2030 minimaal 29 zorggeschikte, 75 geclusterde en 667 nultredenwoningen (bron: regionale woon/zorgvisie).
  • Voor de doelgroep 75+ realiseren we met name passende woningen in de grotere kernen, dicht bij voorzieningen. 
  • Door in te zetten op geclusterde, levensloopgeschikte en zorggeschikte woningen, kan de professionele zorg ontlast worden. In deelprogramma 1B Zorg en ondersteuning (2.1.1) staat beschreven hoe we wonen, zorg en ontmoeting verbinden met aandacht voor ouderen, mantelzorgers en nieuwe woonvormen.
  • We benutten bestaande ruimte beter, ondermeer door woningsplitsing, mantelzorgwoningen, tijdelijke woonvormen en hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing waar dat passend is.

Strategisch doel

Een aantrekkelijk en toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat waarin ondernemers ruimte hebben om te groeien, verduurzamen, innoveren en bijdragen aan de leefbaarheid en werkgelegenheid.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Wat willen we bereiken?

Een toekomstbestendig ondernemersklimaat waarin bedrijven ruimte krijgen om te ondernemen én bij te dragen aan de maatschappelijke uitdagingen van Bronckhorst.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We versterken het lokale vestigingsklimaat, met aandacht voor ruimte, bereikbaarheid, energie, verduurzaming en duidelijke procedures.
  • We blijven in gesprek met ondernemerskringen en lokale bedrijven over knelpunten en kansen, waaronder netcongestie, energiebesparing, personeel, bereikbaarheid en ruimte om te ondernemen. In samenspraak met drie O’s stellen we een economische agenda op. En we breiden de ondernemersfondsen uit; we kijken voor een lokaal Ondernemersfonds in Hengelo en onderzoeken met VNO-NCW Achterhoek de mogelijkheden van een regionaal ondernemersfonds. 
  • We geven ruimte aan mkb, kleinschalige maakindustrie, startende ondernemers en innovatieve bedrijvigheid die past bij de schaal en het karakter van Bronckhorst. We verbeteren onze dienstverlening qua communicatie en zorgen voor een heldere procesgang voor ondernemers.
  • We versterken de samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers, met aandacht voor stages, arbeidsmarkt, techniek, zorg, landbouw, energie en circulair ondernemen.
  • We stimuleren circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij grondstoffen, reststromen, arbeidsparticipatie en maatschappelijke waarde beter worden benut. We verkennen de opgave en vertalen dit in concrete uitgangspunten waar we mee aan de slag kunnen. 
  • We benutten innovatie als praktische versneller door kansrijke lokale initiatieven te ondersteunen en bewezen voorbeelden uit andere gemeenten en regio’s actief te volgen. Hierin werken we actief samen in de regio.

Wat willen we bereiken?

Meer ruimte voor bedrijvigheid met een zo groot mogelijke meerwaarde aan landschappelijke kwaliteit, energietransitie, klimaatadaptatie en een innovatief ondernemersklimaat.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We benutten bestaande bedrijventerreinen beter en werken aan verduurzaming en toekomstbestendigheid.
  • We onderzoeken uitbreiding van bedrijventerreinen waar dat nodig en passend is en willen tempo maken binnen duidelijke ruimtelijke kaders. 
  • Om dit te realiseren voeren we het programma Werklocaties uit, waarbij we rekening houden met netcongestie.

Wat willen we bereiken?

Levendige dorpscentra met een aantrekkelijk winkelbestand en een passende mix van commerciële en maatschappelijke functies.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We werken aan aantrekkelijke winkelgebieden en levendige centra, met aandacht voor detailhandel, horeca, bereikbaarheid, parkeren, openbare ruimte en leegstand. We werken samen met ondernemers(verenigingen) in Hengelo, Vorden en Zelhem.

Wat willen we bereiken?

Een leefbaar buitengebied met goede ontwikkelingsmogelijkheden voor (niet-)agrarische bedrijven en functies, passend bij natuur en landschap.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We erkennen landbouw als belangrijke economische pijler van Bronckhorst en ondersteunen agrarische familiebedrijven bij toekomstgerichte keuzes, innovatie, verbreding en passende nevenactiviteiten. We verbinden daarmee de economische agenda met de landbouwtransitie. We faciliteren en bieden ruimte voor innovatie en ondernemerschap, door passende regelgeving en ondersteuning te bieden.
  • We benutten kansen voor hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing, mits dit past bij landschap, verkeer, leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en de positie van bestaande agrarische bedrijven.

Wat willen we bereiken?

Een vitale toeristische sector en aantrekkelijke recreatieve beleving voor inwoners en bezoekers, met een gezonde balans tussen bezoekers, inwoners, natuur en erfgoed.

Wat gaan we daarvoor doen?

  • We versterken de vrijetijdseconomie op een manier die past bij landschap, erfgoed, cultuurhistorie en leefbaarheid. We voeren de visie Recreatie en Toerisme uit.

Wat mag het kosten?

Deelprogramma 2A Wonen en werken

Rekening 2025

Begroting 2026 (incl. wijziging)

Begroting 2027 (primitief)

Begroting 2027 (herzien)

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

Lasten

8.039

8.123

7.562

8.922

8.073

7.863

7.834

Baten

4.466

4.697

4.116

5.043

4.012

4.504

4.097

Saldo baten en lasten

-3.574

-3.426

-3.446

-3.878

-4.061

-3.359

-3.736

Toelichting verschillen 2A (herziene t.o.v. primitieve begroting 2027)

Baten

Lasten

Saldo

Wijzigingen door tweede tussenrapportage 2026: zie tweede tussenrapportage 2026.

839

544

295

Wijzigingen door coalitieakkoord: zie bijlage 4.1, met name: stelpost vernieuwd MJOP; kosten voor herijking omgevingsvisie, circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen, actualisatie nota grondbeleid, plannen voor bestaande en te ontwikkelen bedrijventerreinen; verlaging personeelskosten door hogere dekking uit grondexploitaties en anterieure overeenkomsten, het opheffen van budget voor ruimtelijke adviezen en het vervangen van inhuur door eigen inzet bij het omgevingsplan.

0

698

-698

Overige wijzigingen: financieel technische waaronder de eindwijziging.

89

117

-29

Saldo baten en lasten

928

1.360

-432

Waaraan meten we dat we succesvol zijn?

We gebruiken indicatoren om inzicht te krijgen in de mate waarin we onze doelen realiseren. Daarbij geven we de voorkeur aan effectindicatoren die iets zeggen over het maatschappelijk effect van ons handelen. Op deze resultaten hebben we niet altijd volledige invloed, maar met onze inzet streven we ernaar hieraan bij te dragen. Waar effectindicatoren ontbreken, maken we gebruik van prestatie-indicatoren. Deze geven inzicht in de mate waarin de voorgenomen prestaties daadwerkelijk zijn geleverd.

Indicator

Bron

Nulmeting

Doel 2027

Doel 2028

Doel 2029

Doel 2030

Waardering buurt en kwaliteit van de woning

AWLO

Volgt 2027 (vorige 2018)

Uitbreiding woningvoorraad (netto toename aantal woningen (aantal gereed gemelde woningen minus gesloopte en samengevoegde woningen))

Gemeentelijk datasysteem

2026

+150-200 woningen

+150-200 woningen

+150-200 woningen

+150-200 woningen

Toevoeging betaalbare woningen aan woningvoorraad

Gemeentelijk datasysteem

+100-134 woningen

+100-134 woningen

+100-134 woningen

+100-134 woningen

Toevoeging levensloopgeschikte woningen aan woningvoorraad

Gemeentelijk datasysteem

+55 woningen

+55 woningen

+55 woningen

+55 woningen

Bruto toevoeging aanbod sociale huurwoningen

Gemeentelijk datasysteem

+ 40 woningen

+40 woningen

+ 40 woningen

+40 woningen

Aantal hectare netto bedrijfsareaal (cumulatief) in planvorming

Gemeentelijk Programma Werklocaties

0 in 2023

9,3 ha

17,7 ha

17,7 ha

17,7 ha

Aantal hectare aan nieuw gerealiseerd bedrijfsareaal (waarde is een toename ten opzichte van het voorgaande jaar )

IBIS

0 in 2025

Onze dienstverlening aan onze ondernemers wordt beoordeeld met minimaal een 7

Ondernemers panel

6.3 in 2021

7

Groei toeristische overnachtingen en dagbezoekers is hoger dan gemiddelde groei Achterhoek

Cijfers toeristenbe-lasting (jaarlijks). Monitor Toerisme Achterhoek (2-jaarlijks)

2024: Overn.: 615.158; Dagbez. 1.789.951

Groei toeristische bestedingen is hoger dan gemiddelde groei Achterhoek

Statistisch Zakboek Provincie Gelderland en Monitor Toerisme Achterhoek

Bestedingen 2024: ca. € 52 mln

Werkgelegenheid is hoger dan Achterhoekse gemiddelde

2024: 8,2% van totale werkgelegen-
heid, t.o.v. 6,7% (Achterhoek)

Hoge waardering kwaliteit van toeristisch aanbod bij inwoners

ITO* vanuit de Vrijetijdsagenda Achterhoek (door Moventem, 4-jaarlijks)

2024: 80% van de respondenten vindt dat het huidige toeristische aanbod in gemeente Bronckhorst niets mist

Minimaal 80%

*ITO = Inwonerstevredenheidsonderzoek

Verplichte landelijke indicatoren

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Bron

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Gelderland 2025

Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)

ABF 2024

7,5

2,9

nb

nb

Economie

Bron

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Gelderland 2025

% Functiemenging

LISA 2025

48,2%

48,1%

47,9%

54,4%

Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

LISA 2025

197,3

203,1

206,4

175,3

Arbeid

Bron

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Gelderland 2025

Banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar)

LISA 2025

702,7

710,5

715,7

841

% Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking)

CBS 2025

72,5%

73,3%

73,4%

74,1%

Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 26-10-2026

Welke risico's kunnen het bereiken van onze doelen belemmeren?

Risico-oorzaak (Als gevolg van...)

Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...)

Risicogevolg (met als gevolg dat...)

Netto Kans

Totaal: Netto Financieel Maximum

Impact financieel (%)

Impact (overig)

Niet realiseren geraamde opbrengstwaarde grondexploitaties of onverwacht hogere kosten

*Voor de grondexploitaties is een separate risico-inventarisatie en -analyse uitgevoerd. De kans en impact per risico is daar opgenomen. De uitkomst van het collectief aan risico's is opgenomen in deze tabel.

*

€ 1.163.000

Omgeving - Archeologische vondsten grondexploitatie

Er extra kosten optreden

Financieel - Een verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is

70%

€ 150.000

1,02%

3

Omgeving - Onzekerheden in de raming van kosten en opbrengsten en afwijking in de toekomstige kostenstijgingen grondexploitaties

We onvoorzien hogere kosten of lagere inkomsten krijgen

Financieel - Een verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is

50%

€ 253.000

0,92%

4

Omgeving - Onzekerheden in de raming van kosten en opbrengsten en afwijking in de toekomstige kostenstijgingen grondexploitaties. Dit wordt mede veroorzaakt door gebeurtenissen op wereldniveau

We onvoorzien hogere kosten of lagere inkomsten krijgen. Denk hierbij ook aan hogere brandstofprijzen die aannemers aan ons door mogen berekenen

Financieel - Een grotere verliesvoorziening moet worden gevormd; Niet financieel - Imagoschade tot op regionaal niveau mogelijk is

50%

€ 106.000

0,39%

3

Mens - Dat het Waarborgfonds Sociale Woningbouw haar verplichtingen niet meer kan nakomen

De gemeente haar achtervangpositie moet innemen

Financieel - Er renteloze leningen moeten worden verstrekt, renteverlies of derving rente-inkomsten plaatsvindt

10%

€ 385.000

0,28%

4

Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.2.2).