De programmabegroting 2027-2030 presenteert de plannen gebaseerd op het coalitieakkoord “Dichtbij, Duidelijk, Durven”. Daarbij worden de volgende vragen beantwoord:
- Wat willen we bereiken?
- Wat gaan we daarvoor doen?
- Wat mag het kosten?
Om de ambities uit het coalitieakkoord te kunnen realiseren, is in het programmaplan geld, tijd en capaciteit gereserveerd. Tegelijkertijd staat de gemeente, net als veel andere gemeenten, voor financiële uitdagingen in onze meerjarenbegroting. Daarom zijn er keuzes gemaakt in de begroting, met behoud van de ambities.
Dit doen we door vanuit de volgende uitgangspunten, die ook te lezen zijn bij financiën (2.1.4):
1. Inzetten en sturen op realistische ambities
- De komende jaren gaan we actief investeren in preventie en innovatie. Daarbij geldt als uitgangspunt dat deze investering op termijn zichzelf (maatschappelijk en/of financieel) terugverdient.
- Daarnaast gaan we bij bepaalde ambities een programma of project opzetten voor de opstart en stimulans van de realisatie van de ambitie, zoals bijvoorbeeld bij energie. Dit leidt dus niet tot structurele lasten.
- Voor ambities die nog niet precies zijn geformuleerd geldt; eerst een plan maken om te bepalen wat er nodig is en op welke wijze dit gefinancierd kan worden, dan pas een budgetvraag opnemen.
2. Bestaande budgetten slim inzetten
- Bij de realisatie van onze ambities kijken we allereerst naar de bestaande budgetten. In sommige gevallen kunnen we deze anders of slimmer inzetten om onze doelen te behalen. Daarbij kijken we naar de vragen: Wat gaan we doen? Waar stoppen we mee? Wat is nog niet gerealiseerd?
- Daarnaast gaan we de extra bijdragen vanuit het Rijk, provincie, etc. slim inzetten. Dat wil zeggen snel, effectief en incidenteel (overschot kan eventueel elders worden ingezet) en stoppen met de activiteit wanneer de bijdrage stopt.
3. Goed op onze inkomsten en uitgaven te letten
Naast de realisatie van onze ambities, hebben we ook wettelijke taken en de voortgang van het ongewijzigde beleid. Met de speerpunten Krachtige samenleving, Toekomstbestendige leefomgeving en Mensgerichte en dienstbare overheid als basis kijken we kritisch naar onze portemonnee. Dat wil zeggen dat er zowel uitgaven als ombuigingsmogelijkheden worden voorgesteld waarbij:
- We bij ieder voorstel goed kijken of dit ook echt een financiële bijdrage vraagt en of er voldoende capaciteit is om dit ook daadwerkelijk te realiseren
- We goed kijken naar mogelijkheden om te prioriteren, temporiseren en realistisch begroten.
- We extra inkomsten willen genereren vanuit het principe “de gebruiker betaalt”
In deze bijlage worden de gedetailleerde maatregelen van deze programmabegroting per uitgangspunt weergegeven.
Omschrijving | Deel-progr. | Baten/Lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
INZETTEN EN STUREN OP REALISTISCHE AMBITIES | ||||||
Investeren op preventie. Deel van huidige preventieve kosten worden hieruit gefinancieerd en onderzocht op effectiviteit. Uitganspunt is dat de investering zich deels terugverdiend op termijn. | 1A / 1B / 1C | Lasten | 347 | 422 | 372 | 322 |
Doelmatig investeren op bestaanszekerheid en meedoen: onderzoeken meedoen-regelingen op bereik, overlap, begrijpelijkheid en effectiviteit. Uitvoeren externe evaluatie in 2027 met als uitgangspunt inzetten meedoenregelingen en collectieve zorgverzekering voor de mensen die het echt nodig hebben. Op basis van huidig gebruik en ondernemend begroten is een inschatting gemaakt. | 1A | Lasten | -5 | -100 | -100 | -100 |
Regionale aanpak Sociaal Domein Achterhoek. | 1B | Lasten | 50 | |||
Inzetten op innovatie: leefbaar & sportief onderdeel wordt van innovatiefonds. | 1C | Lasten | -106 | -181 | -256 | |
We ondersteunen dorpshuizen, verenigingen, sport, cultuur en ontmoeting vanuit duidelijke maatschappelijke doelen. Hiervoor is extra ambtelijke capaciteit nodig. | 1C | Lasten | 91 | 91 | 91 | 91 |
Budget uitvoeringsagenda volgend uit visie sociaal domein. | 1C | Lasten | 100 | |||
Herijking omgevingsvisie. Ruimtevraag in kaartbrengen en mogelijk omgevings effect rapportages laten maken. | 2A | Lasten | 75 | 50 | 50 | |
Verkennen en in beeld brengen van de opgave circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen, kaders en uitgangspunten bepalen en activiteiten uitwerken. | 2A | Lasten | 25 | |||
Actualisatie nota grondbeleid 2023-2026. Het college wil hierbij een actieve(re) rol spelen. | 2A | Lasten | 30 | |||
Revitalisering bestaande bedrijventerreinen. Afronden herstructurering industriepark Zelhem. Plan maken revitalisering 't Werkveld Vorden. | 2A | Lasten | 20 | |||
Concrete plannen maken voor nieuwe toekomstbestendige bedrijventerreinen bij Steenderen en Zelhem. Extern onderzoek. | 2A | Lasten | 15 | |||
Impuls ten behoeve van actiepunten energie. Geldvraag 2028 om plannen uit 2027 te kunnen continueren als de SPUK middelen wegvallen. | 2B | Lasten | 900 | 450 | ||
Stelpost decentralisatie uitkering CDOKE (klimaat en energie). Lasten in lijn brengen met verwachte baten. | 2B | Lasten | 555 | 555 | 555 | |
Uitvoering mobiliteitsplan (€ 20 mln investering, € 1 mln per jaar, afschrijving in 20 jr). | 2C | Lasten | 8 | 73 | 137 | |
Speelplekken toekomstbestendig houden. Investeringskrediet van €65.000 per jaar beschikbaar stellen van 2027 tot en met 2031. | 2C | Lasten | 0 | 6 | 11 | 16 |
Plan maken voor sterk verouderde wijken op basis van urgentie voor renovatie en waar werk met werk gemaakt kan worden (nieuwe inrichting in combinatie met vervanging groen en riolering). Inzicht in kosten. | 2C | Lasten | 85 | |||
Impuls beperken en omgaan met effecten klimaatverandering. Borgen, voortzetten en uitbreiden huidige uitvoer waaronder gebiedsprocessen, droogte en wateroverlast. Regionale samenwerking, beleidsontwikkeling, maatregelen openbare ruitme en gebouwen, participatie in kernen, etc. Door droogte is beplanting groenstroken aan vervanging toe, waar mogelijk verlagen groenstroken door waterinfiltratie en meer inzet op water geven. Door droogte afgelopen jaren is de conditie van bomen sterker verslechterd waardoor extra onderhoud- snoei- en kapwerkzaamheden noodzakelijk zijn. Financiële bijdrage deelname gebiedsproces 't Klooster. | 2B / 2C | Lasten | 529 | 403 | 270 | 270 |
Activiteiten ten behoeve van versterking landschap en biodiversiteit: beschikbaar gekomen als uitgeefbaar budget voor landschapsversterking. | 2C | Lasten | 115 | 115 | 115 | 115 |
Inventarisatie zaksloten (ze groeien vol met struweel wat de waterbergende functie in de weg kan zitten) bepalen of zaksloot nog in functie is of andere functie (berm of struweel) kan krijgen. | 2C | Lasten | 30 | |||
Verbetering ingezamelde kwaliteit pmd en andere grondstoffen is noodzakelijk om recyclingspercentage te verhogen. Circulaire ambachtcentra = netwerk van recyclepleinen, kringloopwinkels, repaircafés, onderwijs etc met doel afvalpreventie verhogen. | 2C | Lasten | 75 | 25 | 25 | 25 |
Voorbereidingskosten onderzoek parkeren project Oude Zutphenseweg. | 2C | Lasten | 100 | |||
Parkeeronderzoeken vier grote kernen. | 2C | Lasten | 9 | 9 | 9 | 9 |
Uitbreiding college met een vijfde wethouder. | 3A | Lasten | 100 | 100 | 100 | 100 |
Extra eenmalig budget voor slim handhaven. | 3B | Lasten | 10 | |||
Project weerbaarheid. | 3B | Lasten | 75 | 75 | 75 | 75 |
Activiteiten ten behoeve van versterking landschap en biodiversiteit: aanvulling capaciteit handhaving door groene BOA. | Dekk. midd. | Lasten | 45 | 45 | 45 | 45 |
Ondersteunen activiteitgericht werken door creëren andersoortige werkplekken en voorzieningen (denk hierbij aan belcellen, kleine overlegruimten en aanschaf bureaus). | Over-head | Lasten | 4 | 58 | 57 | 56 |
Duurzaam alternatief voor papieren bekers passen bij proffessionele en praktische bedrijfsvoering. Aanschaf andersoortig servies en aanpassing in pantry's en in proces voor inzameling/verspreiden servies. | Over-head | Lasten | 18 | |||
Uitvoeringsactiviteiten voor participatie in de samenleving naar aanleiding van de participatievisie. | Over-head | Lasten | 60 | 60 | 60 | 60 |
Meer expertise en actieve rol voor inkoopadviseurs en contractbeheer. | Over-head | Lasten | 150 | 150 | 150 | 150 |
Omschrijving | Deel-progr. | Baten/Lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
BESTAANDE BUDGETTEN SLIM INZETTEN | ||||||
Netto effect van baten en lasten van het programma Migratie en Integratie. Realiseren structurele huisvesting inburgeringsactiviteiten en uitvoering integratiebeleid. | 1C | Lasten | 27 | 50 | 50 | 50 |
Stelpost decentralisatie uitkering Openbare bibliotheken. Zal aan bibliotheken toegekend worden om ingezette beweging via voormalige SPUK's te onderhouden, in lijn met verwachte baten. | 1C | Lasten | 100 | |||
Overgangsfinanciering voor 2027 veiligstellen voor de lokale omroep. | 1C | Lasten | 27 | |||
Met regionale partners overeenstemming bereiken over toekomstige streekomroep. Kostenindicatie voor aanvullende financiëring. | 1C | Lasten | 8 | |||
Stelpost meer loonkosten dekken uit grondexploitaties en anterieure overeenkomsten. | 2A | Lasten | -41 | -41 | -41 | -41 |
Activiteiten ten behoeve van versterking landschap en biodiversiteit: cultureel erfgoed incidentele subsidies, monumenten, subsidies met plafondbedrag. | 2C | Lasten | 19 | 19 | 19 | 19 |
Stelpost decentralisatie uitkering Openbare bibliotheken. Hiervoor zijn de lasten opgenomen in programma 1C. | Dekk. midd. | Baten | 100 | |||
Stelpost decentralisatie uitkering CDOKE (klimaat en energie). Hiervoor zijn de lasten opgenomen in programma 2B. | Dekk. midd. | Baten | 555 | 555 | 555 | |
Omschrijving | Deel-progr. | Baten/Lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
GOED OP ONZE INKOMSTEN EN UITGAVEN LETTEN | ||||||
Realistisch begroten: versoberen Onderwijs Achterstanden Beleid op basis van werkelijke kosten | 1A | Lasten | -51 | -86 | -121 | -151 |
Stopzetten subsidie aan het technieklokaal. | 1A | Lasten | -3 | -3 | -3 | |
Halveren budget participatieraad. | 1C | Lasten | -8 | -8 | ||
Bijstellen beheerkosten scholencluster Rozenstraat Hengelo naar aanleiding van afspraken over nieuw beheerplan. | 1C | Lasten | -45 | -45 | -45 | -45 |
Doelmatig subsidies voorliggend veld verstrekken. | 1C | Lasten | -40 | -60 | -80 | |
Doelmatig overenkomsten sociaal domein verstrekken. | 1C | Lasten | -50 | -125 | -200 | |
Voldoende capaciteit: beheerskosten Migratie en Integratie na borging in staande organisatie (jongerenwerking, buitendienst, BOA's). | 1C | Lasten | 400 | 400 | 400 | |
Realistisch begroten: te verwachten leges grote projecten. | 2A | Baten | 70 | 35 | 350 | |
Realistisch begroten: te verwachten leges activiteiten bouwwerken. Stapsgewijs verhogen tot 10% in 2030. | 2A | Baten | 52 | 105 | 160 | |
Verlagen toeristen belasting, uitvoering motie om stijging toeristenbelasting tot 5% te beperken (ipv 20% conform visie), afhandeling moties B&W 1-9-26. | 2A | Baten | -90 | -90 | -90 | |
Vervangen inhuur omgevingsplan door eigen inzet. | 2A | Lasten | -25 | -49 | -49 | -49 |
Opheffen budget ruimtelijke adviezen. Budget ruimtelijke adviezen is ingesteld om ruimtelijk-, stedebouwkundig- en ontwerp advies in te winnen vooruitlopend op verdere planvorming door initiatiefnemers. Dit advies is bedoeld om kaders en uitgangspunten aan te dragen bij de initiatiefnemers, die plannen maken voor grotere locatie ontwikkelingen. Dergelijke initiatieven komen echter niet vaak voor (hooguit 1-2 per jaar). Met het opheffen hiervan geeft de gemeente voor bijzondere locatie- ontwikkelingen geen specifieke kaders mee en ligt de bal volledig bij de indieners van plannen en gelden de gemeentelijke kaders zoals vastgesteld door college en raad. | 2A | Lasten | -21 | -21 | -21 | -21 |
Nieuw MJOP gemeentelijke accommodaties 2026-2035 planmatig. | 2A | Lasten | 124 | 124 | 124 | 124 |
Nieuw MJOP gemeentelijke accommodaties 2026-2035 exploitatie. | 2A | Lasten | 496 | 489 | 476 | 505 |
Besparing en extra geldvraag ivm gesloten circuit afval + afschaffen gescheiden luier-inzameling. Stijging opbrengsten diftar. | 2C | Baten | 75 | 25 | 25 | 25 |
Scherp kijken naar kosten onderhoud: beperken tot verplichte wegmarkering, meer repartiewerk door eigen dienst aan straten, parkeerplaatsen en bermen, stoppen met het aanbrengen van gele markering. | 2C | Lasten | -62 | -62 | -62 | -62 |
Afschrijving, krediet aanvraag extra BOA auto. | 3B | Lasten | 0 | 6 | 6 | 6 |
Realistisch begroten: te verwachten OZB stijging door realisatie woningen. | Dekk. midd. | Baten | 134 | 173 | 285 | |
Realistisch begroten: te verwachten stijging algemene uitkering door realisatie woningen. | Dekk. midd. | Baten | 250 | 300 | 500 | |
Realistische begroten: stelpost onderuitputting personeel door krappe arbeidsmarkt. | Dekk. midd. | Lasten | -150 | -150 | -150 | -150 |
Begrenzing opleidingsbudget. | Over-head | Lasten | -103 | -103 | -103 | -103 |
Uitvoering ombuigingsopdracht abonnementskosten verlagen bleek onrealistisch ondanks diverse inspanningen. | Over-head | Lasten | 48 | 48 | 48 | 48 |

Financiële voorstellen coalitieakkoord