Baten en lasten beschouwen we als incidenteel wanneer ze de begroting gedurende niet meer dan drie opeenvolgende jaren beïnvloeden, waarbij de einddatum vastligt en ze niet strikt noodzakelijk zijn voor de uitvoering van gemeentelijke taken. We volgen hierbij het Gelders provinciaal toezichtskader ‘Kwestie van evenwicht’ en de provinciale handleiding ‘Verduidelijking structurele en incidentele baten en lasten’. Voor de provincie hoeven we in het overzicht niet expliciet aan te geven hoe we de incidentele lasten opvangen (in de exploitatie of uit de reserve). Tijdelijke geldstromen, waarvan de eindigheid vastligt, merken we ook als incidenteel aan. De toezichthouder gebruikt dit overzicht om te bepalen of onze financiële positie materieel sluitend is (in meerjarenperspectief). Voor de bepaling van dat beeld worden de incidentele baten en lasten namelijk buiten beschouwing gelaten.
De totalen zijn ook te zien in hoofdstuk 2 in het overzicht van baten en lasten (2.1.4). De toelichting hierop doen we hier in de financiële begroting.
Omschrijving | V / N | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
Programma 1: Samenleving | 1.923 | 935 | 822 | 772 | |
1A Buitenschools sport- en cultuuraanbod | N | 50 | 25 | ||
1A Investeren op preventie (coalitieakkoord) | N | 347 | 422 | 372 | 322 |
1A Onderzoek meedoenregelingen (coalitieakkoord) | N | 50 | |||
1B Automatiseringsystemen sociaal domein | N | 30 | 30 | ||
1B Regionale aanpak SDA (coalitieakkoord) | N | 50 | |||
1C Programma Migratie & Integratie | N | 1.143 | |||
1C Uitvoeringsagenda Sociaal domein (coalitieakkoord) | N | 100 | |||
1C Uitvoering en beheerskosten programma M&I (coalitieakkoord) | N | 27 | 450 | 450 | 450 |
1C Versterking bibliotheekwerk (coalitieakkoord) | N | 100 | |||
1C Overgangsfinanciering Lokale omroep (coalitieakkoord) | N | 27 | 8 | ||
Programma 2: Leefomgeving | 2.056 | 2.412 | 1.397 | 529 | |
2A Flexwonen | N | 75 | |||
2A Winstnemingen grondexploitaties | N | 277 | 28 | 21 | |
2A Actualiseren nota grondbeleid | N | 30 | |||
2A Actualisatie nota grondbeleid (coalitieakkoord) | N | 30 | |||
2A Herijking omgevingsvisie (coalitieakkoord) | N | 75 | 50 | 50 | |
2A Opgave circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen (coalitieakkoord) | N | 25 | |||
2A Revitalisering bestaande bedrijventerreinen (coalitieakkoord) | N | 20 | |||
2A Nieuwe toekomstbestendige bedrijventerreinen (coalitieakkoord) | N | 15 | |||
2B Verduurzaming woningvoorraad | N | 30 | |||
2B Regiorotonde | N | 200 | 200 | ||
2B Projecten klimaat en energie | N | 2 | |||
2B Impuls actiepunten energie (coalitieakkoord) | N | 900 | 450 | ||
2B Effecten klimaatverandering (coalitieakkoord) | N | 529 | 403 | 270 | 270 |
2C Herstel sloten | N | 112 | 368 | 368 | |
2C Plattelandsontwikkeling | N | 299 | |||
2C Hummeloseweg | N | 100 | |||
2C Inventarisatie herstel zaksloten (coalitieakkoord) | N | 30 | |||
2C Plan renovatie verouderde wijken (coalitieakkoord) | N | 85 | |||
2C Herstel laanbomen | N | 200 | 250 | 250 | 250 |
2C Uitbreiding bomenonderhoud (coalitieakkoord) | N | 265 | 133 | ||
2C Onderzoek parkeren Oude Zutphenseweg (coalitieakkoord) | N | 100 | |||
2C Onderzoek parkeren vier grote kernen (coalitieakkoord) | N | 9 | 9 | 9 | 9 |
Programma 3: Inwoner en bestuur | 185 | 175 | 175 | 175 | |
3A Uitbreiding college met 5e wethouder (coalitieakkoord) | N | 100 | 100 | 100 | 100 |
3B Budget slim handhaven (coalitieakkoord) | N | 10 | |||
3B Project Weerbaarheid (coalitieakkoord) | N | 75 | 75 | 75 | 75 |
Dekkingsmiddelen en overhead | 1.431 | -150 | -150 | -150 | |
AD Bijdrage Investeringsagenda voor fusieschool Zelhem | N | 1.500 | |||
OV Ondersteuning juridische procedures | N | 64 | |||
OV Duurzaam alternatief papieren bekers (coalitieakkoord) | N | 18 | |||
OV Onderuitputting personeelskosten (coalitieakkoord) | V | -150 | -150 | -150 | -150 |
Ontwikkeling aan lastenkant | 5.596 | 3.372 | 2.244 | 1.326 | |
Programma 2: Leefomgeving | 0 | 70 | 35 | 350 | |
2A Leges grote projecten (coalitieakkoord) | V | 0 | 70 | 35 | 350 |
Programma 3: Inwoner en bestuur | 154 | 60 | 0 | 0 | |
3A Rijbewijzen en reisdocumenten | V | 154 | 60 | ||
Dekkingsmiddelen en overhead | 100 | 555 | 555 | 555 | |
AD Decentralisatie uitkeringen (coalitieakkoord) | V | 100 | 555 | 555 | 555 |
Ontwikkeling aan batenkant | 254 | 685 | 590 | 905 | |
Saldo incidenteel (- = meer lasten + = minder lasten) | -5.342 | -2.686 | -1.654 | -421 |
V = voordelig effect; N = nadelig effect
Programma 1 Samenleving
Buitenschools sport- en cultuuraanbod (tussenrapportage 2024)
Van het budget voor armoedebestrijding (Klijnsma-gelden) gebruiken we middelen in de jaren 2025-2028 voor het project Buitenschools Sport- en Cultuuraanbod voor kinderen. Zo kunnen alle kinderen, ook kinderen die opgroeien in een gezin met weinig inkomen, in aanraking komen met een divers sport- en cultuuraanbod. Hiermee geven we uitvoering aan het amendement van de PVDA en de CDA met als onderwerp 'Klijnsmagelden’ van 7 november 2019.
Aanbesteding automatiseringsystemen sociaal domein (begroting 2026)
Voor het waarborgen van juist en rechtmatig gebruik van automatiseringssystemen zijn investeringen nodig in controlemaatregelen. In het sociaal domein werken we al geruime tijd met dezelfde vakapplicaties van dezelfde leveranciers. Daarom starten we met de aanbesteding voor deze automatiseringssystemen en dat vraagt een externe projectleider voor de begeleiding bij het aanbestedings- en inkoopproces nodig.
Programma Migratie & Integratie (tussenrapportage 2-2025 en 2-2026)
Voor het programma Migratie en Integratie (M&I) komt ieder jaar een eenmalig budget beschikbaar bij de tussenrapportage. Middelen die we niet gebruiken in een jaar schuiven we door naar een volgend jaar, vooral voor het thema huisvesting kennen we langlopende verplichtingen.
Projecten vanuit het coalitieakkoord (herziene programmabegroting 2027)
Uit de uitwerking van het coalitieakkoord volgen ook tijdelijke maatregelen voor dit programma en die zijn uitgewerkt in financiële voorstellen coalitieakkoord (bijlage 4.1). Daar staan ook de toelichtingen. Het gaat om:
- 1A Investeren op preventie
- 1A Onderzoek meedoenregelingen
- 1B Regionale aanpak SDA
- 1C Uitvoeringsagenda Sociaal domein
- 1C Uitvoering en beheerskosten programma M&I
- 1C Versterking bibliotheekwerk
- 1C Overgangsfinanciering Lokale omroep
Programma 2 Leefomgeving
Flexwonen (tussenrapportage 2-2025)
In de Perspectiefnota 2025 stelde uw raad € 200.000 budget beschikbaar voor flexwoningen. De oorspronkelijk beoogde locaties bleken niet mogelijk. We werken nu aan de kernenaanpak en schuifpuzzel Zelhem. De gewenste locaties werden in het laatste kwartaal 2025 duidelijk en het budget verdeelden we over 2026 en 2027.
Winstnemingen grondexploitatie (MPO 2025 en tussenrapportage 2-2026)
Bij de vaststelling van het MPO 2026 in de raadsvergadering van 27 november 2025 is bepaald welke winstnemingen we vanuit de diverse grondexploitaties in een jaar verwachten. In 2026 kwamen hier de wijzigingen in Hoog-Keppel bij (A.G. Noijweg).
Actualiseren nota grondbeleid (begroting 2026)
Het periodiek herzien en vaststellen van de Nota Grondbeleid vraagt om een capaciteit die er nu niet is.
Regiorotonde (begroting 2026)
In 2025 werkten we aan twee van de drie ‘rotondes’. Dit helpt om de doelen van de Regiorotonde te bereiken. In de programmabegroting 2026-2029 werkten we onderstaande hoofdlijnen uit naar resultaten:
- Het maken van een begrijpelijk verhaal over de aanleiding en het doel van de Regiorotonde;
- Onderzoek naar hoe de twee sporen (mestvergister/circulair werklandschap en energiegemeenschap) verder opgepakt kunnen worden;
- Een sturend faciliterende rol van de gemeente voor het programma van de Regiorotonde en per spoor/project duidelijkheid realiseren vooraf over de rol van de gemeente.
Om succesvol te zijn, hebben we van 2026 tot en met 2028 elk jaar € 200.000 nodig. Dit geld is voor personeel (projectleider en programmasecretaris) en een deel voor onderzoeksbudget.
Verduurzaming woningvoorraad (tussenrapportage 2-2025)
We werken aan de verduurzaming van de woningvoorraad. Deze activiteiten vinden vooral in 2026 en 2027 plaats. Het budget van 2025 werd verschoven naar 2027.
Projecten klimaat en energie (tussenrapportage 2-2026)
We voeren projecten uit rond klimaat en energie met specifieke middelen vanuit het rijk en de provincie. Door deze door te schuiven, voorkomen we dat moet worden terugbetaald.
Herstel sloten (begroting 2026)
Op veel plekken in onze gemeente was er de afgelopen winters wateroverlast. De sloten konden het water niet afvoeren. Op 120 plekken is de situatie zo urgent dat we dit in 2026 en 2027 aanpakken. We moeten de opslag verwijderen en het slootprofiel herstellen. Ook moeten we het maaibeheer van de sloten en de bermen aanpassen om toekomstige problemen te voorkomen. Het herstellen van de urgente locaties kost € 246.000 (verdeeld over 2026 en 2027).
Herstel laanbomen (begroting 2026)
Door de droge zomers en daarna de natte winters gaan veel laanbomen binnen vijf jaar dood of worden gevaarlijk. Daarom grijpen we we snel in. Om kaalslag te voorkomen, vervangen we op tijd laanbomen. Op vier plekken is de situatie urgent. Op nog 24 plekken moet dit binnen vijf jaar gebeuren. De kosten hiervoor zijn € 200.000 in 2026, oplopend naar € 250.000 vanaf 2028.
Werkzaamheden Hummelseweg (tussenrapportage 2-2026)
Al meerdere jaren schuiven de werkzaamheden door voor de proef op de Hummeloseweg vanwege bezwaar- en beroepsprocedures tegen de verkeersbesluiten. Omdat de proef één jaar duurt, komt de uitvoering van de herinrichting op zijn vroegst in 2028.
Projecten vanuit het coalitieakkoord (herziene programmabegroting 2027)
Uit de uitwerking van het coalitieakkoord volgen ook tijdelijke maatregelen voor dit programma en die zijn uitgewerkt in financiële voorstellen coalitieakkoord (bijlage 4.1). Daar staan ook de toelichtingen. Het gaat om:
- 2A Actualisatie nota grondbeleid
- 2A Herijking omgevingsvisie
- 2A Opgave circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen
- 2A Revitalisering bestaande bedrijventerreinen
- 2A Nieuwe toekomstbestendige bedrijventerreinen
- 2A Leges grote projecten
- 2B Stimulans actiepunten energie
- 2B Effecten klimaatverandering
- 2C Inventarisatie herstel zaksloten
- 2C Plan renovatie verouderde wijken
- 2C Uitbreiding bomenonderhoud
- 2C Onderzoek parkeren Oude Zutphenseweg
- 2C Onderzoek parkeren vier grote kernen
Programma 3: Inwoner en bestuur
Rijbewijzen en reisdocumenten (programmabegroting 2025)
In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Er is een nieuwe cyclus ontstaan door invoering van de langere geldigheidsduur, we verwachten dat volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument aanvroegen, vanaf 2024 een nieuw document aanvragen. Deze piek duurt tot 2029.
Projecten vanuit het coalitieakkoord (herziene programmabegroting 2027)
Uit de uitwerking van het coalitieakkoord volgen ook tijdelijke maatregelen voor dit programma en die zijn uitgewerkt in financiële voorstellen coalitieakkoord (bijlage 4.1). Daar staan ook de toelichtingen. Het gaat om:
- 3A Uitbreiding college met 5e wethouder
- 3B Budget slim handhaven
- 3B Project Weerbaarheid
Dekkingsmiddelen en overhead
Bijdrage voor fusieschool Zelhem (eindwijziging 2026)
Met het sluiten van een intentieovereenkomst met voetbalclub ZZC’20 voor de aankoop van veld 8 en deze locatie aan te wijzen voor de bouw van fusieschool De Meene/’t Loo geven we invulling aan het amendement daarover van uw raad. In de intentieovereenkomst staan de afspraken over de financiële bijdrage en het doen van een gezamenlijk haalbaarheidsonderzoek gericht op het huisvesten van ZZC’20 op één nieuw sportcomplex.
Procederen in civiele zaken (begroting 2024)
In het civiele recht is procesvertegenwoordiging door een advocaat ook verplicht voor een bestuursorgaan. De aard van de voorschriften in het civiele procesrecht zijn anders dan die in het publiekrecht. We zien de laatste jaren een sterke toename aan procedures in het civiele recht en meer dan voorheen moeten we doorprocederen tot aan de hoogste rechter. Voor die procedures willen we deskundigheid inhuren.
Projecten vanuit het coalitieakkoord (herziene programmabegroting 2027)
Uit de uitwerking van het coalitieakkoord volgen ook tijdelijke maatregelen voor dit programma en die zijn uitgewerkt in financiële voorstellen coalitieakkoord (bijlage 4.1). Daar staan ook de toelichtingen. Het gaat om:
- OV Duurzaam alternatief papieren bekers
- OV Onderuitputting personeelskosten
- AD Decentralisatie uitkeringen

Incidentele baten en lasten